F’dawn l-aħħar snin, Spazju Kreattiv wettaq xogħol arkivjali sinifikanti fuq il-kollezzjoni permanenti tal-arti tiegħu, li rriżulta f’dokumentazzjoni u preservazzjoni bir-reqqa. Din l-inizjattiva wasslet għal sensiela ta’ wirjiet li juru kemm in-natura tax-xogħlijiet kif ukoll l-approċċ li qed jevolvi tal-organizzazzjoni għall-akkwist tal-arti. Permezz ta’ dan l-istudju dettaljat, ġie żviluppat ukoll arkivju diġitali tal-kollezzjoni li sar aċċessibbli għall-pubbliku.
Hekk kif l-organizzazzjoni tiċċelebra l-25 anniversarju tagħha, din tidħol f’fażi ġdida ta’ tkabbir u riflessjoni. Biex jimmarkaw dan l-anniversarju, ġew ikkummissjonati erba’ artisti prominenti—kull wieħed minnhom figura ewlenija fis-settur tal-arti u kontributur sinifikanti għall-evoluzzjoni ta’ Spazju Kreattiv bħala attur ewlieni u innovatur fil-qasam. Din l-inizjattiva l-ġdida mhux biss tagħti ġieħ lil-legat ta’ dawn l-artisti iżda tħeġġeġ ukoll riflessjoni kontinwa dwar ir-rilevanza tal-kollezzjoni fix-xenarju kulturali tal-lum. Permezz tal-kummissjonar ta’ xogħlijiet ġodda li għandhom jiżdiedu mal-kollezzjoni permanenti, Spazju Kreattiv jafferma mill-ġdid l-impenn tiegħu għall-innovazzjoni artistika, id-djalogu kritiku, u l-evoluzzjoni kontinwa tal-arkivju tiegħu. Huwa jenfasizza wkoll id-dedikazzjoni dejjiema tal-organizzazzjoni għat-trawwim tal-kreattività u l-enfażi fuq ir-rwol vitali tal-arti u l-kultura fil-politika nazzjonali ta’ Malta.
Ma Nafx il-Vers li Ġej
Paul Scerri
Minn fejn jibda xogħol tal-arti? Kif jieħu forma? U x’inhu dak il-bidu li, għalkemm jawgura tajjeb, imut fuq ommu? Dawn il-mistoqsijiet, li forsi jistgħu jidhru sempliċi, jiftħu qasam wiesa’ ta’ tensjonijiet bejn bidu u proċess, bejn intenzjoni u forsi-wasla. Huwa l-punt tat-tluq li jiddetermina l-opra, jew il-mixja stess li, pass wara pass, tifforma l-għamla tagħha? Fejn se jwassal lill-poeta l-vers li ġej, u fejn se twassal il-pinzellata li jmiss lill-pittur, l-għafsa tas-seba’ fit-tafal lill-iskultur jew in-nota tilgħab noli lill-kompożitur?
Fil-qalba ta’ din il-kwistjoni hemm ir-relazzjoni bejn kunċett u forma. Hu l-kunċett li jiddetta l-forma, jew hija l-forma li, permezz tal-proċess materjali u sensorju, tnissel il-kunċett? Forsi l-produzzjoni artistika għandha tinftiehem mhux biss bħala eżekuzzjoni ta’ idea diġà lesta, imma bħala spazju ta’ negozjar kontinwu bejn ħsieb, materja u azzjoni. Kultant taħdem biex tiġi idea, kultant l-idea tiġi waqt li qed taħdem. Minn Kant sa Greenberg, hemm tradizzjoni kritika li tinsisti fuq l-awtonomija tal-arti: l-opra bħala sistema awtoriferenzjali li titkellem fuqha nnifisha, fuq il-mezzi tagħha stess u fuq il-loġika interna tagħha. F’din il-fehma, l-arti m’għandhiex bżonn ta’ krozzi narrattivi, morali jew politiċi biex tiġġustifika l-eżistenza tagħha; is-saħħa tagħha tinsab fil-kapaċità li żżomm fuq saqajha permezz tal-forma, il-materjalità u l-esperjenza estetika nnifisha. Carmel Attard, il-poeta li minnu ġie mislut it-titlu ta’ dan ix-xogħol ta’ Paul Scerri, isaqsi: “Imma l-vers li ġej min jaf x’inhu?”
Jista’ jkun li jkun “fih mid-dmija” ta’ Kristu, jew ‘mit-toqol ta’ ruħ il-bniedem”, jew mid-“daħka dejjiema tal-bluha”, jew forsi “mid-daħk safi tat-tfal”. Jista’ jkun ukoll li dan, wara kollox, se jkun l-aħħar vers li l-poeta qatt se jħażżeż. Min jaf? Man-naħa ta’ fuq tal-installazzjoni tiegħu, Scerri rabat mijiet ta’ bċejjeċ ta’ qxur tas-siġar jew mulch, imdendlin ma’ linji ta’ xlief ta’ qisien differenti. Taħthom ras kbira taċ-ċeramika, għajnejha magħluqin. Dan hu s-sit tal-ħolm u l-ideat, tal-inkwiet u t-tmaħmiħ. U, għallinqas skont Descartes, il-post fejn ir-ruħ u l-ġisem jitwaħħdu flimkien appuntu fil-glandola pineali. U hekk dawk il-bċejjeċ jitbandlu fuqha, bħal ideat inkejjużi li jwiegħdu ħafna u ma jsarrfu xejn, jista’ jkun li sa issa għad għandhom toqol u materja imma, kulma jmur, dawn qegħdin jitnaqqru u jitmermru.
Għax iż-żmien ħelu ħelu se jħalli l-marki tiegħu, u l-materja se tinqered jew titbiddel u ftit li xejn se jibqa’ minnha. Imma l-mulch huwa wara kollox fertilizzant u jekk imqar isib roqgħa ħamrija jaf jinbidel f’humus. Il-ħamrija tissaħħaħ, tiġi mogħnija b’ħafna nutrijenti, u hekk dak li jinżera’ fiha għandu ħabta jikber aktar b’saħħtu u folt. “Forsi jkun l-aħħar vers li ser inħażżeż / jew l-ewwel fost il-fjur sewdieni / tat-tieni xitwa ta’ ħajti!” jagħlaq il-poeżija tiegħu Attard. Il-ftit-tama ta’ Attard forsi tinsab aktar assertiva f’Scerri. Imma l-vers li ġej xorta se jqanqal mitt elf dubju. Mhux se jkun ħafif. Għal ħadd.
Fi djalogu ma' Paul Scerri - Diskussjoni 1
Data u Ħin: Il-Ħamis, 19 ta’ Frar 2026, fis-6:30 p.m
Tul: siegħa Post:
Studio B
Matul dan l-avveniment, l-artist Paul Scerri u Christian Attard mid-Dipartiment tal-Arti u l-Istorja tal-Arti, fl-Università ta’ Malta, se jiddiskutu aspetti ewlenin tal-karriera ta’ Paul u t-temi li kontinwament jesplora fix-xogħol tiegħu. Id-diskussjoni se tħares lejn mistoqsijiet dwar is-sens u t-tifsira, ir-reazzjonijiet tal-udjenza, l-aspett Malti, il-materjalità, l-influwenzi formattivi, u d-dinamika tal-esplorazzjoni u r-reżistenza kreattiva. L-avveniment se jdum madwar siegħa u nofs, u l-udjenza tkun mistiedna tipparteċipa b’mod attiv, tistaqsi mistoqsijiet u tidħol fil-konversazzjoni. L-avveniment se jsir bil-Malti.
Kelliema: Paul Scerri and Christian Attard
Fi djalogu ma' Paul Scerri- Diskussjoni 2
Data u Ħin: Is-Sibt, 7 ta’ Marzu 2026, fl-11:00 a.m.
Tul: siegħa
Post: Studio B
Matul dan l-avveniment, l-artist Paul Scerri, l-awtur Paul P. Borg, u Dr. Christian Attard mid-Dipartiment tal-Arti u l-Istorja tal-Arti, fl-Università ta’ Malta, se jiddiskutu diversi angoli tal-proċess kreattiv inklużi, iżda mhux limitati għalihom, is-sorsi ta’ influwenza, il-forma u r-reazzjoni tal-udjenza. Id-diskussjoni se tieħu bħala punt tat-tluq it-titlu tal-installazzjoni ta’ Scerri Ma Nafx il-Vers li Ġej, li huwa vers minn poeżija tal-mejjet Carmel Attard. L-avveniment se jdum madwar siegħa u nofs, u l-udjenza tkun mistiedna tipparteċipa b’mod attiv, tistaqsi mistoqsijiet u tidħol fil-konversazzjoni. L-avveniment se jsir bil-Malti.
Kelliema: Paul Scerri Christian Attard u Paul P. Borg
